Grootste leverancier van grondstoffen voor drugslabs in Europa opgerold
Bij een grootschalige internationale politieoperatie is een crimineel netwerk ontmanteld dat volgens Europol geldt als de grootste leverancier van grondstoffen voor drugslabs in Europa. Het onderzoek richtte zich op een Poolse groepering en leidde naar 24 drugslabs verspreid over meerdere Europese landen. Vijf daarvan bevonden zich in Nederland.
Naast de drugslabs werden in Nederland ook zeven opslaglocaties ontdekt, onder meer in Breda, Helmond, Rotterdam, Den Haag en Apeldoorn. In totaal zijn 85 verdachten aangehouden. Het grootste deel van de arrestaties vond plaats tijdens een gecoördineerde actiedag op 16 januari. De meeste verdachten zijn van Poolse afkomst, maar het netwerk werkte ook samen met Nederlandse en Belgische handlangers.
De actie, met de naam Operation Fabryka, werd uitgevoerd door opsporingsdiensten uit Nederland, België, Duitsland, Polen en Spanje, onder coördinatie van Europol. Ook de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD), het Landelijk Parket en de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventie van de politie waren bij het onderzoek betrokken.
Import van miljoen kilo chemicaliën
De criminele organisatie hield zich bezig met de import, herverpakking en distributie van chemicaliën die worden gebruikt voor de productie van synthetische drugs zoals xtc, amfetamine, methamfetamine en cathinonen. Volgens Europol importeerde de groep in totaal ongeveer 1 miljoen kilo aan chemicaliën.
De stoffen werden via zeven Poolse dekmantelbedrijven besteld in onder meer India en China. Na aankomst in Europa werden de chemicaliën opnieuw verpakt, voorzien van valse etiketten en verspreid naar drugslabs in verschillende landen.
Het onderzoek begon in 2024, nadat opsporingsdiensten opmerkten dat er ongebruikelijk grote hoeveelheden chemicaliën werden besteld. „Er werden zóveel chemicaliën besteld dat het op een gegeven moment begon op te vallen. Dat kon niet kloppen”, zegt Andy Kraag, hoofd zware en georganiseerde misdaad bij Europol Nederland. In plaats van direct in te grijpen besloten de autoriteiten het netwerk langere tijd te volgen om zicht te krijgen op de volledige keten.
Geen kleinschalige productielocaties
Het volgen van de grondstoffen leidde uiteindelijk naar 24 drugslabs. „Dit waren geen huis-tuin-en-keukenlabs”, aldus Kraag. „Het ging om drugslabs op industriële schaal.” In Nederland werden productielocaties ontmanteld in Valthermond, Scheemda, Feanwâlden, Wouwse Plantage en Waalwijk.
Naast productielocaties trof de politie ook meerdere opslagplaatsen aan voor chemicaliën en afvalstoffen. De activiteiten van het netwerk gingen gepaard met de productie van grote hoeveelheden giftig afval, dat werd opgeslagen op productielocaties of illegaal werd gedumpt. Ook witwassen maakte onderdeel uit van het criminele verdienmodel.
Tijdens de gezamenlijke actiedag op 16 januari doorzocht de FIOD in Nederland, op verzoek van de Poolse autoriteiten, ook een locatie in Breda. Deze locatie zou zijn gebruikt voor geldtransacties die verband houden met het netwerk.
Grote klap voor synthetische drugsmarkt
Volgens Europol vormt de ontmanteling van het netwerk een zware slag voor de Europese synthetische drugsmarkt. Met de verhandelde hoeveelheid chemicaliën had het netwerk naar schatting zo’n 300 ton aan drugs kunnen produceren. Europol schat dat met deze handel miljarden euro’s aan criminele winsten zijn verdiend.
„Je kunt wel steeds afzonderlijke labs oprollen, maar zolang de toevoer van grondstoffen blijft bestaan, duikt er telkens weer een nieuw lab op”, zegt Kraag. „Door de bron aan te pakken, leg je het hele productieproces stil.”
Kraag, die eerder hoofd was van de landelijke recherche, noemt de zaak uitzonderlijk. „Dit is verreweg de grootste leverancier van grondstoffen die ik in mijn carrière ben tegengekomen.”
